home

wie is

links

contact

info

review

zoek

engels

Prachtige ‘De Parken’-wandeling combineren met gastvrij atelierbezoek!

Kunstenaar Annemarie Gorter heeft om haar Open Atelierdagen luister bij te zetten speciaal voor u een route door de vier prachtige stadsparken van Apeldoorn (‘Oranjepark’, ‘Wilhelminapark’, ‘Verzetstrijderspark’/‘Marialust’ en ‘Prinsenpark’)  uitgestippeld. Ze vindt het leuk om de mooie omgeving, de wetenswaardigheden en een stukje geschiedenis van ‘De Parken’ met u te delen. U hebt de link bij het atelierbezoek ontvangen; via de buttons op het kaartje en op de pagina’s kunt u naar ieder ander deel van de route switchen.

NB. Deze stadsparken liggen allemaal in de wijk ‘De Parken’, een rijksbeschermd stadsgezicht; een van de grootste, oudste en daarmee unieke villawijken in Nederland. 

Om te starten; klik op een van de buttons op de kaart A t/m G

‍ 

overzichtskaart stadsparkenroute Apeldoorn (4,1 km) 


vervolg route

Steek door het Oranjepark over naar de Regentesselaan. Ga L en dan R.


Mr. Van Hasseltlaan 1b

Villa ‘Gratia’ (1908) is een mooi voorbeeld van de chaletstijl. 


vervolg route

Ga rechts


Jhr. mr. G.W. Molleruslaan 50

Het huis met de op het zuiden gelegen façade draagt de toepasselijke naam ‘Het huis in de zon’. Voordien heette het ‘Parkzicht’, maar in 1888 begon het als ‘Villa Theresia’. Het werd zeer waarschijnlijk gebouwd door architect/aannemer/timmerman H. Broekhuis die meer panden in de Parkenbuurt gebouwd heeft. Broekhuis en zijn gezin bewoonden het huis maar kort; zij verhuisden in 1889 naar een oude boerderij van Van der Houven van Oordt (zie Oranjepark) op het landgoed Marialust (zie routekaartje D). Niet lang daarna ging de boerderij in vlammen op. 

Op de hoek van het perceel staat een Hammamelis-struik die met haar prachtige gele bloempjes al eind december de roep naar het voorjaar inluidt. Aan de overkant bloeien in het voorjaar majestueuze tulpenbomen. In het najaar eist het luisterrijke rode blad van de grote acer de aandacht op.


Jhr. mr. G.W. Molleruslaan 42

Toen Thorbecke in 1863 de Middelbaar Onderwijswet invoerde ontstond de mogelijkheid Hogere Burgerscholen te stichten. In Apeldoorn gebeurde dat pas in 1876 op initiatief van Koning Willem III, waartoe hij in 1877 en 1878 een bedrag van fl. 5000,- ter beschikking stelde. Aan de HBS moest dan wel, ook een school voor bosbouw worden verbonden om leerlingen op te leiden voor de bosbouw in Nederlands Indië. Hij zou hierover de minister van Binnenlandse Zaken zelf informeren en hem ‘adviseren’ ruchtbaarheid aan de nieuwe bosbouwopleiding te geven bij de opening van een stuk nieuw spoor in Apeldoorn. Onder voorwaarde, dat ook het rijk subsidie zou verlenen ging de raad akkoord. De school moest in het villapark rondom het Oranjepark worden gesitueerd. De koning en prins Hendrik mochten ook meehelpen een keus te maken uit de verschillende ontwerpen. Casparus Emming kreeg fl. 49.999,99 voor de bouw van de school. Maar de opleiding voor boscultuur kwam er niet, omdat het Ministerie van Koloniën geen subsidie wilde geven.
De driejarige opleiding kreeg een leraar voor: Wis- en Werktuigkunde, Natuurkunde en Cosmographie, Scheikunde en Natuurlijke Historie, Geschiedenis en Aardrijkskunde, Nederlandsch en Hoogduitsch, Fransch en Engelsch, Hand- en Lijnteekenen en voor Gymnastiek. 

Ooit waren er plannen om de mooie neoclassicistische voorgevel uit 1877 neer te halen …

vervolg route

Ga even naar rechts; keer daarna om en loop richting ‘De Hermitage’.


Oranjelaan 9 – Vredeoord (tuinzijde)

De Amsterdammer Theodorus Sanders kocht in 1875 een stuk grond dat werd omsloten door de Regentesselaan, de Oranjelaan, de Mr. Van Hasseltlaan en de Jhr. mr. G.W. Molleruslaan. Wanneer de gemeente besluit tot het bouwen van de HBS schenkt hij de kavel aan de Molleruslaan/Prins Hendrikplein in 1877 aan de gemeente.

Sanders was een civiel (weg- en waterbouw) ingenieur. Maar hij was ook architect. Sanders is namelijk ook bekend als architect en leermeester van H.P. Berlage. Oranjelaan 9 (1878) is naar alle waarschijnlijkheid zijn eigen ontwerp. 

Zowel het exterieur (overgangsarchitectuur met invloeden van de Neo-Renaissance) als het interieur zijn zeer rijk gedetailleerd. De prachtige stucplafonds en wandornamenten zijn zeer waarschijnlijk afkomstig uit het Atelier Silberling & Zoon te Amsterdam-Sloterdijk. Oorspronkelijk was de kavel veel groter. Het staat beschreven als 'huis, zomerhuis, schuur en tuin’, waarbij het zomerhuis aan het Prins Hendrikplein stond. De schuur is later verbouwd tot garage. De oorspronkelijke veranda die op het westen lag, is rond 1910 dichtgemaakt en verbouwd tot serre. 

Dit pand was in 1878 het eerste pand vanaf het Oranjepark, en was daarom Oranjelaan 1. Zo bezien is het logisch dat de naam Vredeoord op de noordgevel staat. 


Jhr. mr. G.W. Molleruslaan 38 – de Hermitage

‘Villa de Hermitage’ (1878) kent in 2020 haar derde bewoner in 140 jaar! De eerste bewoner is de in Rotterdam geboren steenkoolhandelaar en assuradeur Jan Bartholomeus Hugenholtz (1837-1923). 

De tweede bewoners komen pas in 1930: Juul Paats en Ans Taal die er tot in de jaren 80 een pension voor ouderen hebben. Juul Paats heeft er (bijna) tot haar dood in 2003 gewoond. Juul en Ans hebben een verpleeghuis aan de Arnhemseweg tegenover de Zuiderkerk. In 1942 krijgen ze het bevel ‘Verboden voor Joden’ op hun verpleeghuis te zetten. Ze weigeren. Als in 1942 een joodse buurman wordt opgepakt, helpen Ans en Juul zijn vrouw en hun twee kleine kinderen. Ze nemen hen voor een korte periode op in hun huis, ‘De Hermitage’,  en zorgen daarna voor een veilig onderduikadres. Zo rolt Juul in het verzet. Ook hebben veel (joodse) onderduikers voor kortere of voor langere tijd in ‘De Hermitage’ gewoond. Ze hebben állemaal WOII overleefd. Maar één daarvan stierf een natuurlijke dood en wat doe je dan met het lijk? Er wordt overwogen het in de tuin te begraven, maar gelukkig komen er valse papieren voor een begrafenis in Arnhem. Als de stoet de straat uitrijdt, komen er een paar Duitsers aan, ze stoppen en salueren voor de begrafenisstoet… van een jood. Juul Paats en Ans Taal hebben de Israëlische Yad Vashem-onderscheiding ontvangen.

De tuin is in 1998 zo aangelegd dat er een duidelijke relatie is met de vormen van het huis. De architectuur is eclectisch met o.a. de neoclassicistische elementen. De cirkelvormen en de monumentale blokken komen bijvoorbeeld in de heggen terug. 


Vervolg route

Ga links de Oranjelaan op en ga bij het Wilhelminapark rechts.


vervolg: klik op C

A
E
F
D
C
G
B
A
B

Een Gorter kleurt je dag!

info@annemariegorter.nl |  055  576 76 27 

Kastanjelaan 23  |  7316 BM Apeldoorn      AMG | © | 2022

Aan informatie op deze site kunnen geen rechten worden verleend. 

Niets van deze site mag worden gebruikt, verveelvoudigd of gereproduceerd zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de ontwerper.